Kumpulan Hadiah Esukan dan Syariah: Bolehkah Yuran Penyertaan Membiayai Hadiah? (Malaysia, 2026)
Oleh KITAMEN Esports Solutions • Jun 2026
Penafian: Artikel ini berkongsi rujukan ilmiah yang tersedia untuk umum bagi tujuan maklumat am sahaja. Ia bukan fatwa, dan bukan nasihat agama atau guaman. Hukum berbeza antara ulama dan mazhab. Sentiasa rujuk kepada ulama yang bertauliah, mufti negeri anda, atau JAKIM sebelum membuat keputusan untuk acara anda sendiri.
Ringkasan Ringkas
- Dalam rujukan yang dikaji, garis pemisah ialah sumber hadiah, bukan yuran penyertaan itu sendiri.
- Apabila semua pemain membayar dan yuran terkumpul dijadikan hadiah, ulama mengklasifikasikannya sebagai perjudian (al-maisir); hadiah daripada penaja atau pihak bukan peserta dinilai berbeza.
- Ini sumber maklumat sahaja. Ia bukan fatwa, dan anda perlu merujuk ulama bertauliah, mufti negeri, atau JAKIM.
Huraian: Ia Bergantung pada Sumber Wang Hadiah
Prinsip yang paling konsisten dalam rujukan yang dikaji ialah yuran penyertaan dengan sendirinya bukan masalah; masalahnya ialah hadiah yang dibiayai oleh peserta yang membayar. Islamweb Fatwa Center (Fatwa #142039) menyatakan yuran penyertaan tidak harus apabila “yuran yang dibayar itu adalah untuk hadiah atau sebahagian daripadanya dan ia dibayar oleh peserta permainan,” berdasarkan prinsip Ibn Hajar al-Haytami. Fatwa yang sama menganggapnya harus apabila yuran adalah untuk perkhidmatan yang disediakan oleh penganjur, dan hadiah ditawarkan oleh sukarelawan yang tidak menyertai permainan, atau ditawarkan oleh sebahagian peserta sahaja.
Dengan kata lain, ulama membezakan yuran untuk menganjur dan menjalankan acara daripada pertaruhan yang dikumpulkan untuk mewujudkan hadiah. Yang pertama boleh diterima; yang kedua itulah yang ditandakan sebagai perjudian.
Empat Model Pembiayaan Hadiah
Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan, dalam Al-Kafi li al-Fatawi #966 (“Adakah Wang Penyertaan Sesuatu Pertandingan Sebagai Satu Perjudian”), menggunakan empat model pertandingan yang dihuraikan oleh Syeikh Mustafa al-Bugha dalam al-Fiqh al-Manhaji ʿala Madhhab al-Imam al-Syafie (8/158). Hanya model ketiga dikenal pasti sebagai perjudian.
| Model | Siapa membiayai hadiah | Hukum (seperti dipetik) |
|---|---|---|
| 1 | Kerajaan atau pihak berkuasa | Harus |
| 2 | Satu pihak atau penaja luar (bukan peserta) | Harus |
| 3 | Semua peserta membayar, dan yuran terkumpul dijadikan hadiah | Perjudian (al-maisir) — tidak harus |
| 4 | Peserta bertaruh, tetapi seorang muhallil (peserta tidak membayar yang masih boleh menang) menyertai | Harus |
Rujukan tersebut bersandarkan al-Quran (al-Ma’idah 5:90 dan al-Baqarah 2:219) dan hadis lumba kuda Nabi yang diriwayatkan oleh Ibn Umar (al-Bukhari, Muslim), serta memetik Syeikh Yusuf al-Qaradawi.
Wawasan Tempatan: Pendirian Rasmi Malaysia
Malaysia mempunyai panduan institusi yang khusus. Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan, dalam mesyuarat ke-64 pada 27 Julai 2004, memutuskan bahawa peraduan kuiz SMS berbayar mengandungi unsur eksploitasi, gharar, perjudian dan nasib, lalu hukumnya haram, dengan prinsip hadiah tidak boleh diambil daripada kumpulan wang peserta. Untuk penganjur, JAKIM menerbitkan Garis Panduan Peraduan Berasaskan Hadiah rasmi (2013).
Berkenaan permainan secara khusus, Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan turut membincangkan perbelanjaan dalam permainan dalam Irsyad al-Fatwa Siri Ke-626, yang meneliti isu perjudian berkaitan mekanik “Unknown Cash (UC)” PUBG — rujukan berguna untuk penganjur yang memikirkan ciri berasaskan nasib seperti loot box bersama wang hadiah.
Pandangan Lebih Ketat, untuk Keseimbangan
Bukan semua ulama menjadikan sumber pembiayaan sebagai penentu. IslamQA (Syeikh Muhammad Salih al-Munajjid, Fatwa #147826) berpegang pada pandangan yang lebih sempit bahawa hadiah wang terhad kepada tiga kategori dalam hadis, “Tidak ada hadiah dalam pertandingan kecuali dalam memanah, lumba unta dan lumba kuda” (al-Tirmizi 1700; Abu Dawud 2574), memetik al-Nawawi (Rawdat al-Talibin 11/225) dan Ibn Taymiyyah (Majmuʿ al-Fatawa 32/223). Menurut pandangan ini, hadiah wang untuk permainan video mungkin tidak harus tanpa mengira sumbernya. Kami membentangkan kedua-dua pandangan supaya pembaca boleh membawa persoalan ini kepada ulama dengan gambaran penuh.
Sekilas Sumber
| Rujukan | Pihak mengeluarkan | Inti pati (seperti dipetik) |
|---|---|---|
| Al-Kafi li al-Fatawi #966 | Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan | Yuran peserta terkumpul sebagai hadiah = al-maisir; rangka empat model |
| Fatwa #142039 | Islamweb Fatwa Center | Yuran untuk perkhidmatan dan hadiah daripada bukan peserta boleh harus |
| Keputusan 27 Julai 2004 | Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan | Peraduan berbayar yang mengambil hadiah daripada wang peserta = perjudian |
| Garis Panduan (2013) | JAKIM | Garis panduan kebangsaan peraduan berasaskan hadiah |
| Fatwa #147826 | IslamQA (Syeikh M. S. al-Munajjid) | Pandangan ketat: hadiah wang terhad kepada tiga kategori hadis |
Soalan Lazim
Adakah ia perjudian jika yuran penyertaan dikumpulkan untuk membiayai hadiah?
Menurut Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan (Al-Kafi li al-Fatawi #966) dan Islamweb Fatwa Center (Fatwa #142039), apabila semua peserta membayar dan yuran terkumpul itu sendiri dijadikan hadiah, struktur tersebut dikira perjudian (al-maisir) dan tidak dibenarkan. Kedua-duanya menyatakan hadiah yang dibiayai oleh pihak bukan peserta dinilai berbeza. Ini maklumat am; sila rujuk ulama bertauliah.
Bolehkah kejohanan esukan yang mengenakan yuran penyertaan menjadi harus?
Berdasarkan rujukan yang dipetik, lazimnya boleh apabila yuran penyertaan ialah bayaran untuk menjalankan acara (operasi dan perkhidmatan) dan hadiah dibiayai oleh penaja, penganjur, atau pihak bukan peserta, bukan daripada yuran terkumpul. Ulama berbeza pandangan dalam butirannya, jadi sahkan dengan mufti atau ulama bagi kes khusus anda.
Apakah pendirian pihak berkuasa agama rasmi Malaysia?
Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan (mesyuarat ke-64, 27 Julai 2004) memutuskan bahawa peraduan jenis SMS berbayar yang mengambil hadiah daripada wang peserta mengandungi unsur perjudian dan adalah haram. JAKIM turut menerbitkan Garis Panduan Peraduan Berasaskan Hadiah (2013). Rujuk JAKIM atau mufti negeri anda untuk hukum yang muktamad.
Apakah itu muhallil dalam konteks ini?
Dalam fiqah klasik, muhallil ialah peserta ketiga yang tidak membayar pertaruhan tetapi masih boleh menang, diperkenalkan supaya pertandingan bertaruh itu bukan semata-mata peserta berjudi sesama sendiri. Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan (Al-Kafi #966) menyenaraikannya sebagai salah satu model yang harus.
Adakah semua ulama membenarkan hadiah wang tunai untuk permainan video?
Tidak. Pandangan yang lebih ketat, contohnya daripada IslamQA (Syeikh Muhammad Salih al-Munajjid), mengehadkan hadiah wang kepada tiga kategori dalam hadis (memanah, lumba unta, dan lumba kuda), jadi sesetengah ulama menganggap hadiah wang untuk permainan video tidak harus tanpa mengira sumbernya. Pandangan berbeza-beza; sila rujuk ulama.
Seruan Tindakan
Halaman ini ialah titik permulaan untuk kajian, bukan hukum muktamad. Untuk keputusan bagi kejohanan khusus anda, rujuk ulama bertauliah, mufti negeri anda, atau JAKIM. Untuk pertanyaan am tentang acara esukan, anda boleh hubungi KITAMEN.
Penafian: Artikel ini berkongsi rujukan ilmiah yang tersedia untuk umum bagi tujuan maklumat am sahaja. Ia bukan fatwa, dan bukan nasihat agama atau guaman. Hukum berbeza antara ulama dan mazhab. Sentiasa rujuk kepada ulama yang bertauliah, mufti negeri anda, atau JAKIM sebelum membuat keputusan untuk acara anda sendiri.
Artikel Berkaitan
English Summary
This is the Bahasa Malaysia edition and is for general information only, not a fatwa. The recurring principle across the references reviewed is that the issue is not the entry fee itself but the source of the prize. When all participants pay and the pooled fees become the prize, it is considered gambling (al-maisir). If the prize is funded by a sponsor, the organizer, or a non-participant, the ruling differs. Always consult a qualified scholar, your state mufti, or JAKIM.
