UASA Bukan Pengganti UPSR, dan Apa Itu Matriks Pembelajaran

Oleh KITAMEN • Oktober 2026

UASA bukan pengganti UPSR. Panduan KPM menyatakan bahawa ujian akhir sesi akademik (UASA) bukan menggantikan UPSR mahupun PT3. UPSR telah dimansuhkan mulai 2021 dan pemansuhan PT3 dipersetujui pada 2022. UASA melibatkan murid Tahun 4 hingga Tahun 6 dan Tingkatan 1 hingga Tingkatan 3, dan jadualnya mengikut takwim setiap sekolah.

Pada 2026, murid Tahun 4 di sekolah KPM turut menduduki Matriks Pembelajaran, pentaksiran baharu yang instrumennya disediakan oleh Lembaga Peperiksaan dan yang juga dinyatakan rasmi sebagai bukan pengganti UPSR. Murid yang telah ditaksir melalui Matriks bagi sesuatu mata pelajaran dikecualikan daripada UASA bagi mata pelajaran itu. Anak Prasekolah hingga Tahun 3 belum terlibat dengan kedua-duanya, sebab itu Pawa, aplikasi latihan interaktif untuk anak Prasekolah hingga Tahun 3 di Malaysia, tidak menyediakan latihan UASA. Setiap perkara dirujuk kepada dokumen rasmi KPM dan Lembaga Peperiksaan yang boleh anda baca sendiri. Jadual di bawah meringkaskan perbezaannya.

UASA bukan pengganti UPSR atau PT3. Itu kata panduan rasmi KPM, bukan tafsiran.
UASA: Tahun 4 hingga Tahun 6 dan Tingkatan 1 hingga Tingkatan 3. Prasekolah hingga Tahun 3 belum terlibat.
Matriks Pembelajaran Tahun 4 (dijadualkan 6 hingga 8 Oktober 2026) juga bukan pengganti UPSR. Murid dikecualikan daripada UASA bagi mata pelajaran yang telah ditaksir melaluinya.

Cuba terus: Anak di Prasekolah hingga Tahun 3? Tetas pet dan cuba 3 soalan di Pawa, tanpa daftar.

Adakah UASA pengganti UPSR?

Tidak. Panduan Pengurusan dan Pentadbiran UASA yang diterbitkan KPM, seksyen 4.2, menyatakan: “Ujian akhir sesi akademik bukan menggantikan Ujian Pencapaian Sekolah Rendah (UPSR) dan Pentaksiran Tingkatan Tiga (PT3).”

Seksyen 2.2.3 panduan yang sama menyatakan UPSR telah dimansuhkan mulai tahun 2021 berdasarkan keputusan Mesyuarat Jemaah Menteri pada 28 April 2021, dan Mesyuarat Jemaah Menteri pada 2 Jun 2022 bersetuju dengan pemansuhan PT3. Susulan itu, ujian akhir sesi akademik dilaksanakan sebagai komponen Pentaksiran Bilik Darjah (PBD). Dokumen penuh: Panduan UASA 2024/2025 (KPM).

UPSR, PT3, UASA dan Matriks Pembelajaran

Pentaksiran	Murid terlibat	Status	Pengganti UPSR?
UPSR	Tahun 6	Dimansuhkan mulai 2021	Tidak berkenaan
PT3	Tingkatan 3	Pemansuhan dipersetujui pada 2 Jun 2022	Tidak berkenaan
UASA	Tahun 4 hingga Tahun 6; Tingkatan 1 hingga Tingkatan 3	Diadakan di sekolah mengikut takwim sekolah	Tidak
Matriks Pembelajaran	Tahun 4 mulai 2026; Tingkatan 3 mulai 2027	Instrumen disediakan oleh Lembaga Peperiksaan; dilaksanakan dan diskor oleh sekolah	Tidak

Siapa yang menduduki UASA?

Murid Tahun 4 hingga Tahun 6 di sekolah rendah dan murid Tingkatan 1 hingga Tingkatan 3 di sekolah menengah (seksyen 5). Murid kelas peralihan tidak menduduki UASA (soalan lazim 16).

Anak Prasekolah dan Tahun 1 hingga Tahun 3 belum terlibat dengan UASA. KPM memansuhkan amalan peperiksaan pertengahan dan akhir tahun bagi murid Tahap 1 (Tahun 1, Tahun 2 dan Tahun 3) di sekolah rendah KPM mulai 2019, menurut Surat Siaran KPM Bilangan 14 Tahun 2018 yang disenaraikan dalam Panduan Pengurusan PBS Edisi 1 Tahun 2025. Murid Tahun 1 hingga Tahun 3 dinilai oleh guru melalui Pentaksiran Bilik Darjah, dan murid Prasekolah dinilai secara berterusan oleh guru dalam suasana semula jadi (Kurikulum Prasekolah 2026).

Apa sebenarnya UASA?

UASA ialah salah satu bentuk pentaksiran sumatif dalam Pentaksiran Bilik Darjah, dilaksanakan di sekolah pada akhir sesi akademik (seksyen 4.1). Tujuannya menguji tahap kognitif murid dan bukan membandingkan prestasi antara murid, sekolah, daerah dan negeri (seksyen 4.3).

Panduan KPM 2024/2025 menyatakan jadual ujian akhir sesi akademik disediakan mengikut takwim sekolah masing-masing (soalan lazim 18), dan sekolah diberi autonomi merancang serta melaksanakannya mulai sesi akademik 2024/2025. Maknanya tiada jadual kebangsaan atau negeri; tarikh bagi anak anda ditetapkan oleh sekolahnya. Tarikh perekodan dan pelaporan keputusan pula dirujuk kepada surat makluman KPM tahunan dalam sistem SPPB (soalan lazim 17). Semak dengan sekolah untuk arahan terkini.

Apa itu Matriks Pembelajaran Tahun 4, dan adakah ia pengganti UPSR?

Matriks Pembelajaran bukan pengganti UPSR atau PT3. Itu jawapan Lembaga Peperiksaan dalam Soalan Lazim Matriks Pembelajaran (soalan 4).

Matriks Pembelajaran ialah pentaksiran yang mengukur penguasaan murid dalam literasi, numerasi dan kompetensi belajar, untuk mengesan penguasaan awal supaya intervensi bersasar boleh dilaksanakan. Ia melibatkan murid sekolah KPM: Tahun 4 mulai 2026 dan Tingkatan 3 mulai 2027. Bagi sekolah agensi kerajaan dan sekolah swasta berdaftar, pelaksanaannya pilihan institusi masing-masing (soalan 5 dan 6). Mata pelajaran yang terlibat bagi Tahun 4 ialah Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris, Matematik dan Sains, serta Bahasa Cina di SJKC dan Bahasa Tamil di SJKT (soalan 8).

Pada 2026 ia dijadualkan berlangsung dari 6 hingga 8 Oktober, mengikut jadual waktu rasmi Lembaga Peperiksaan dan laporan Bernama, dan tertakluk kepada arahan Lembaga Peperiksaan jika terjejas oleh keadaan luar jangka seperti jerebu (soalan 18). Instrumen disediakan oleh Lembaga Peperiksaan, manakala pentadbiran dan penskoran dilaksanakan oleh sekolah (soalan 10). Murid yang telah ditaksir melalui Matriks bagi sesuatu mata pelajaran dikecualikan daripada UASA bagi mata pelajaran itu (soalan 9). Keputusannya tidak digunakan untuk kemasukan ke sekolah khusus, yang kekal melalui Pentaksiran Kemasukan Sekolah Khusus (soalan 13).

Apa maksudnya untuk ibu bapa anak Prasekolah hingga Tahun 3?

Buat masa ini, UASA dan Matriks Pembelajaran tidak melibatkan anak di tahap ini, dan UPSR serta PT3 telah dimansuhkan. Pengarah Peperiksaan, Ab Aziz Mamat, dilaporkan menyatakan dalam laporan Bernama pada 6 Julai 2026 bahawa UPSR dan PT3 tidak akan dikembalikan.

Anak anda dinilai oleh guru sepanjang tahun. Pawa, aplikasi latihan interaktif untuk anak Prasekolah hingga Tahun 3 di Malaysia, menyediakan latihan untuk Prasekolah hingga Tahun 3, tetapi tidak untuk Tahun 4 hingga Tahun 6, jadi ia tidak boleh membantu murid Tahun 4 bersedia untuk Matriks.

Untuk penjelasan lanjut dalam gaya soal jawab, lihat UASA di Pawa, UASA dan UPSR dan Matriks Pembelajaran Tahun 4.

Soalan Lazim

Adakah UASA sama dengan UPSR?

Tidak. Panduan rasmi KPM menyatakan UASA bukan menggantikan UPSR dan PT3, dan UPSR telah dimansuhkan mulai 2021.

Murid tahun berapa yang menduduki UASA?

Murid Tahun 4 hingga Tahun 6 dan Tingkatan 1 hingga Tingkatan 3. Prasekolah dan Tahun 1 hingga Tahun 3 belum terlibat.

Bilakah UASA diadakan?

Pada akhir sesi akademik, mengikut takwim sekolah masing-masing. Tiada jadual kebangsaan atau negeri, menurut panduan KPM 2024/2025, dan tarikh perekodan dan pelaporan dirujuk kepada surat makluman KPM tahunan.

Adakah murid Tahun 4 masih menduduki UASA pada 2026?

Bagi mata pelajaran yang telah ditaksir melalui Matriks Pembelajaran, murid dikecualikan daripada UASA, menurut Soalan Lazim Lembaga Peperiksaan. Mata pelajaran lain mengikut keputusan dan takwim sekolah.

Adakah UPSR akan dikembalikan?

Pengarah Peperiksaan, Ab Aziz Mamat, dilaporkan menyatakan pada 6 Julai 2026 bahawa UPSR dan PT3 tidak akan dikembalikan. Matriks Pembelajaran pula dinyatakan rasmi sebagai bukan pengganti UPSR atau PT3.

Baca Lanjut

Penjelasan soal jawab ada di UASA di Pawa. Anak di Prasekolah hingga Tahun 3? Tetas pet dan cuba 3 soalan tanpa daftar dan tanpa kad kredit, atau lihat latihan percuma mengikut mata pelajaran.

Artikel Berkaitan

English Summary

UASA (the end-of-session academic test) is not a replacement for UPSR, according to KPM’s official guide (2024/2025). UPSR was abolished from 2021 and the abolition of PT3 was agreed in 2022. UASA is sat by Tahun 4 to 6 and Tingkatan 1 to 3 only, on each school’s own calendar. In 2026 Tahun 4 pupils in KPM schools also sit Matriks Pembelajaran (scheduled 6 to 8 October), a national standard assessment whose instrument is set by Lembaga Peperiksaan and run by schools. It is also officially not a UPSR replacement, and pupils are exempt from UASA for subjects assessed in it. Prasekolah to Tahun 3 children are not part of either.